spagosmail

Dobrodošli na moj blog


02.07.2017.

Duboko udahnuti, a onda izdahnuti


Na lijevoj strani slike sve se ubrzano kreće naprijed, a na desnoj, pokušaj da se to makar na trenutak malo zaustavi. U svakom slučaju, New York pokušava da nešto promijeni, barem na par sati.
Kome god da je palo na pamet da protekli 24. juni proglasi za Svjetski dan yoge, treba mu se biti zahvalan. Jer, to se nimalo ne uklapa u svakodnevni život pun maksimalnog ubrzanja, “u petoj”, kako se to u žargonu kaže.
Šta se uopšte može sa jednim “pozdravom suncu”, kontra globalnog zagrijavanja. Može li pomoći ratnik protiv ratnika? Na tako nešto ni ne pomišlja neko, ko praktikuje yogu. Tu se radi o momentu, Udahnuti vazduh duboko, a onda izdahnuti. Lijevo sve ide naprijed, a desno se pauzira.
Ili, moguće, neko će ovu pauzu produžiti i predati dalje nekome.
Kontrastna slika ubrzane sadašnjosti i pokušaja njenog zaustavljanja.
(izvor:stern)
Smail Špago
(NovaSloboda.ba)
02.07.2017.

Kroz mostarsku čaršiju kakve više nema – Musala i park





U časopisu „MM Revija“, koji je izlazio tokom 1996. i 1997. godine, u nekoliko nastavaka objavljen je tekst Hilmije Šiširaka pod naslovom „Mostar – čaršija kakve više nema“.
Na ovom mjestu ćemo u više nastavaka čitaocima predstaviti njegov originalni tekst, uz pokušaj da svaki segment teksta što tačnije ilustriramo fotografijama iz bogate arhive sa stranice www.cidom.org.
Relativno mali prostor, ali po specifičnosti i formi, gdje se na objektima isprepliću stilovi orijentalne i zapadne arhitekture, Musala, sa svojom okolinom, predstavlja svojevrstan ambijent urbanistike.
Meraja pod otvorenim nebom, kako se odvajkada govorilo o Musali, preživjela je sve tokove istorijskih zbivanja i događanja. Od osmanlijske vladavine, pa sve do današanjih dana, pretrpjela je mnoge izmjene. Do 1878. godine, bila je ograđena zidom i na tom prostoru se klanjalo. Kasnije su tu turski vojnici talimili (vježbali). Dolaskom Austrougarske, Musala mijenja prijašnji izgled, da bi najteža devastiranja doživjela tokom 1992. i 1993. godine.
Poslije Drugog svjetskog rata, u zgradi gdje se do 1992. godine nalazila predivna zgrada Muzičke škole, počela je s radom Srednja građevinska škola. Nakon nekoliko godina, ova se škola preseljava u novoizgrađeni objekt kod Carinskog mosta. Prije iseljenja Tehničke škole, u zgradi je privremeno bila Škola učenika u privredi. Kasnije je u istoj zgradi otvorena Muzička skola.
Poslije završetka Drugog svjetskog rata i oslobođenja Mostara, Musala, koja je dobila naziv Trg Republike, ponovo je postala centrom svih zbivanja i manifestacija u mostarskoj čaršiji, ali u sasvim novom ruhu. Na ovom prostoru održavani su narodni mitinzi, dočekivane Štafete mladosti, prolazile vojne parade, Cvjetna korza, povorke s bakljadama. Na improvizovanim binama učestvovale su folklorne grupe i pjevači, a sportisti i artisti izvodili su svoje vještine. U to vrijeme u Mostaru je gostovala jedna artistička grupa, koja je na Musali postavila improvizovanu pozornicu, a preko visokih stubova razvukla je jake konopce. Počeše hodati na zategnutom konopcu, sa motkama u ruci da bi održavali ravnotežu. Stari Mostarci gledajući artiste, počeše pričati o još boljem pehlivanu Arifu Tamburiji, koji je isto to radio sa raširenim rukama. Nakon toga, u Mostar je došao neki Aleksić, koji se zubima držao za kaiš, koji je bio obješen za avion u letu, što je bilo veliko čudo u to vrijeme.
Jedna od oaza mostarske čaršije bijaše Gradski park, urađen na nekadašnjoj Drljevića bašči uz Musalu. Kako po urbanoj formi, tako i po specifičnosti hortikulturnog kompleksa, bio je i ostao jedan od simbola Mostara. Ulaz u park podsjećao je na pristup nekom veleljepnom dvorcu. Ograđen prefinjenom ogradom od klesanog hercegovačkog krečnjaka, sa urezanim elementima orijentalnog stila, svojom originalnošću bio je nadaleko poznat. Mnoge generacije Mostaraca uživale su šetajući i odmarajući se u ovom nesvakidašnjem zdanju raskoši zelenila, cvijeća i mirisnih ruža. Aneks ljepoti davale su visoke palme i okrugli bazen sa zlatnim ribicama. Park je preuređen 1976. godine, kao i Musala, čime je mostarska urbana sredina osiromašena za jedan predivan mostarski ansambl.
Lijepo oblikovan arhitektonskim elementima na njegovim fasadnim dijelovima, istočno od parka nalazio se gradski javni klozet, koji je kasnije, u toku preoblikovanja Musale i parka, srušen. Starije generacije Mostaraca sjećaju se da je između Muzičke škole i Gradskog kupatila postojao uski prolaz sa Musale u Banjski sokak. Kasnije je tu postavljen novinski kiosk.
Slika 1 – Musala, proslava 1. maja 1949.
Slika 2 – Musala, neposredno nakon izgradnje Vakufske kuće, 1939.
Slika 3 – Musala, ulaz u park, 1930-ih
Slika 4 – Musala, rušenje trafo stanice i javnog toaleta, početak 1970-ih
Priredili: Ismail Braco Čampara / Tibor Vrančić / Smail Špago
(NovaSloboda.ba)